یونسکو (UNESCO)

به نام خدا

 

 ( موسسه بین المللی خدمات آموزشی و تحصیلی مهر خرد )

 


یونسکو (UNESCO)


 

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (UNESCO) که به‌طور خلاصه یونسکو نامیده می‌شود، یکی از سازمان‌های تخصصی وابسته به سازمان ملل متحد است که درسال ۱۹۴۵ تشکیل شد. هدف این سازمان کمک به صلح و امنیت در جهان از راه همکاری بین‌المللی در زمینه‌های آموزشی و علمی و فرهنگی به منظور افزایش احترام به عدالت و قانون‌مداری و حقوق بشر، بر پایه منشور سازمان ملل متحد است.

۱۹۵ کشور عضو یونسکو هستند. مقر آن در پاریس پایتخت فرانسه است و دفترهایی در کشورهای مختلف دارد.

 

سازمان‌ آموزشی،‌ علمی ‌و ‌فرهنگی ‌ملل ‌متحد (یونسکو) در چهارم نوامبر 1946 تأسیس شد و در شانزدهم نوامبر 1946، چهل و شش كشور از جمله ایران اساسنامه آن را امضا کردند. یونسكو در بند اول اساسنامه خود، هدف از تشکیل این سازمان را چنین بیان می‌دارد: كمك به استقرار صلح و امنیت از طریق ترویج همكاری‌ میان ملت‌ها در زمینه‌های آموزش، علوم و فرهنگ به منظور افزایش احترام همگان به عدالت، حاكمیت قانون، حقوق بشر و آزادی‌های اساسی برای همه، بدون توجه به تفاوت‌های نژادی، جنسیت، زبان و مذهب، مطابق با منشور ملل متحد.

یونسكو برای اینکه بتواند اهداف خود را در قرن بیست و یکم تحقق بخشد، می‌کوشد چالش‌ها و پیامدهای جهانی‌شدن را با همه پیچیدگی‌هایش درک کند و به تعیین راهبردها و خط‌ مشی‌هایی از مواضع فرارشته‌ای، میان‌رشته‌ای و بین فرهنگی بپردازد که همگان ـ به ویژه کشورهای توسعه‌نیافته و قشرهای محروم جامعه ـ از دستاوردهای آن بهره‌مند شوند.

یونسكو چارچوبی را برای بررسی مشكلات جهانی انسان‌ها بر اساس برابری كشورهای عضو ارائه می‌دهد كه بر مبنای اصول جهان‌شمول، تنوع و کرامت انسانی استوار شده است. این سازمان به طور جدی در پی تقویت ارکان منسجمی است که صلح، توسعه پایدار و حقوق بشر را تشكیل می‌دهد و در زمینه فقرزدایی و ترویج گفت‌وگو میان تمدن‌ها، فرهنگ‌ها و مردم مشارکت می‌کند.

مناقشات و اصلاحات

 

یونسکو در برخی کشورها مانند ایالات متحده، بریتانیا و سنگاپور در راس مناقشات قرار داشته‌است. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، حمایت یونسکو از ایجاد “نظم نوین اطلاعات در جهان” و گزارش مک براید مبنی بر دموکرات کردن رسانه‌ها و ایجاد فضای مناسب برای دسترسی آسان به اطلاعات به شدت در این کشورها مورد انتقاد قرار گرفت و این کشورها این روند را تلاشی برای مقابله با آزادی مطبوعات دانستند. برخی کشورهای غربی یونسکو را پایگاه کمونیست و کشورهای جهان سوم برای حمله به جهان غرب می‌دانستند. در سال ۱۹۸۴، ایالات متحده در اعتراض به روند موجود از یونسکو استعفا داد و فعالیت‌هایش را به حالت تعلیق درآورد و بریتانیا و سنگاپور هم در سال‌های ۱۹۸۵ و ۱۹۸۶ به آمریکا ملحق شدند. با تغییر دولت بریتانیا در سال ۱۹۹۷ این کشور مجدداً به یونسکو پیوست و ایالات متحده هم در سال ۲۰۰۳ مجدداً به این سازمان ملحق شد. در طی این سالها، اصلاحات اساسی در این سازمان انجام شد.

برخی از این تغییرات عبارتند از: تعداد شعبات یونسکو به نصف کاهش پیدا کرد و در نتیجه تعداد مدیران کل نیز از ۲۰۰ نفر به ۱۰۰ نفر کاهش پیدا کرد. تعداد کارمندان این سازمان هم در سراسر جهان به حدود ۲۰۰۰ نفر رسید. در همین حین، برخی از ساختارهای مدیریتی موازی شامل ۳۵ پست مشاوره ارشد از چارت سازمان حذف شدند. از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ تعداد دویست و نه سفر کارمندی صورت گرفت و کمبود بودجه ده میلیون دلاری این سازمان برطرف شد. با کاهش تعداد مدیران ارشد به نصف، هرم مدیریتی این سازمان که یکی از بلندترین هرم‌های سازمانی سازمان ملل محسوب می‌شد کوچکتر شد و «تورم» پست‌های سازمانی که در بالای هرم دیده می‌شد به پایین هرم منتقل شد. استخدام رقابتی، تشویق کارمندان بر اساس عملکرد آنها، آموزش مدیران مورد توجه قرار گرفت.

سیستم‌های SAP و SISTER برای برنامه ریزی مدیریتی و مالی شفاف مبتنی بر نتایج حاصل مورد استفاده قرار گرفتند. در سال ۲۰۰۱، خدمات بررسی داخلی IOS شکل گرفت تا با توجه به نتایج حاصل از پروژه‌های قبلی راه برای اصللاح پروژه‌های جدید هموار شود. در واقع عملکرد اصلی IOS بیشتر حسابرسی است تا بررسی برنامه‌ها و این خدمات در حقیقت شامل حسابرسی دفاتر مختلف یونسکو و توجه به نحوه مدیریت برنامه‌ها می‌شود و به سودمند بودن یا نبودن پروژه‌های در دست اجرا توجهی ندارد. انسجام برنامه‌ها و ارتباط منطقی بین آنها یکی از چالش‌های یونسکو در دنیای امروزی است. یکی از دلایل اصلی بروز این چالش امکان مدیریت پروژه‌ها توسط دفاتر مختلف یونسکو (دفاتر و بخش‌های اصلی در مقر اصلی یونسکو در پاریس، دفاتر منطقه‌ای و خوشه‌ای یونسکو و موسسات بین‌المللی) که بین آنها ارتباط موثر و همکاری لازم وجود ندارد.

 

فعالیت‌های یونسکو

 

 

جوایز و مدال‌های یونسکو

یونسکو جوایز و مدال‌هایی را در زمینه‌های مختلف علمی و فرهنگی ارائه می‌کند که برخی از آنها عبارتند از:

 

مدیران کل یونسکو

 

  1. جولین هاکسلی، انگلستان، (۱۹۴۸-۱۹۴۶)
  2. تورس بودت، مکزیک،( ۱۹۵۲-۱۹۴۸)
  3. جان ویلکینسون تیلور، ایالات متحده، (موقت۱۹۵۳-۱۹۵۲)
  4. لوتر اوانس، ایالات متحده، ؛ (۱۹۵۸-۱۹۵۳)
  5. وتیورنیو ورونسه، ایتالیا(۱۹۶۱-۱۹۵۶)
  6. رنه ماهو، فرانسه، ۱۹۷۴-۱۹۶۱موقت۱۹۶۲
  7. آمادو – ماهاتار ام بو، سنگال(۱۹۸۷-۱۹۷۴)
  8. فدریکو ماریو زاراگونوزا، اسپانیا(۱۹۹۹-۱۹۸۷)
  9. کوشیرو ماتسورا، ژاپن(۱۹۹۹ – ۲۰۰۹)
  10. ایرینا بوکووا، بلغارستان(۲۰16 -2009)

11-آنتونیو گوترش

  1. در رای‌گیری ۱۳ اکتبر ۲۰۱۶ در مجمع عمومی سازمان مللوی به عنوان نهمین دبیرکل دائم سازمان مللتعیین شد. پیش از این سمت، وی بین اکتبر ۱۹۹۵ و آوریل ۲۰۰۲ نخست‌وزیر پرتغال بود.

 

کارکردهای یونسکو

یونسکو در اجرای رسالت خود و در ارتباط با جامعه بین‌المللی پنج وظیفه اصلی بر عهده دارد:

آزمایشگاه عقاید: یونسكو به مثابه كانونی فكری به عنوان مرکز جهانی مبادله اطلاعات و آزمایشگاه ایده‌ها فعالیت می‌کند و مطالعات آینده نگرانه انجام می‌دهد.

هنجارسازی: یونسکو نقش سازمان معیارگذار و ناظر جهانی را بر عهده دارد و به صورت‌بندی مسائل فكری، هنجاری و اخلاقی از طریق تدوین دستور‌العمل‌ها، توصیه‌ها و کنوانسیون‌های بین‌المللی می‌پردازد.

مرکز مبادله اطلاعات: یونسكو مانند سایر نهادهای تخصصی نظام ملل متحد، حافظ و امانت‌دار دانشِ به‌دست آمده در گستره فعالیت‌های خود است و به عنوان مرکز اصلی مبادله اطلاعات در زمینه گردآوری اطلاعات از کشورهای عضو و تبادل و اشاعه برابر و عادلانه در بین آنها فعالیت می‌کند.

ظرفیت‌سازی: این سازمان از طریق فعالیت‌های آموزشی، علمی و فرهنگی كه در کشورهای عضو انجام می‌دهد، تلاش می‌كند تا توان فنی، علمی و انسانی آ‌‌نها را برای مشارکت فعال در زمینه‌های فعالیت خود و نیز پرکردن شکاف علمی بین کشورهای شمال و جنوب تقویت نماید.

تسهیل‌كننده همكاری‌های بین‌المللی: یونسكو از طریق دفاتری که در سراسر جهان دارد از توانمندی لازم برای اجرای برنامه‌هایش در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی برخوردار است. بر این اساس، یونسكو نقش تسهیل‌كننده‌ای در همكاری‌های بین‌المللی دارد و اجرای مؤثر طرح‌ها را تضمین می‌كند.

ارکان یونسکو

كنفرانس عمومی

كنفرانس عمومی عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری یونسکو است که هر دو سال یكبار در مقر سازمان در پاریس با شرکت نمایندگان کشورهای عضو، سازمان‌های وابسته و ناظران بین‌المللی به منظور تعیین سیاست‌ها و خط‌ مشی‌های سازمان و موارد دیگری که در اساسنامه پیش‌بینی شده است تشکیل می‌شود. در این کنفرانس در مورد انتخاب اعضای شورای اجرایی، انتخاب مدیرکل و شوراها، کمیته‌ها و نهادهای وابسته و تصمیم‌گیری در مورد پیشبرد اجرای قطعنامه‌ها یا بیانیه‌های بین‌المللی در کشورهای عضو بحث و تبادل نظر می‌شود. این اقدام، با اظهار نظر و مشارکت هیئت‌های نمایندگی کشورها ـ بر اساس این اصل که هر کشور دارای یک حق رأی است ـ صورت می‌گیرد.

شورای اجرایی

ارگان نظارتی یونسکو در اجرای برنامه‌ها و تصمیمات کنفرانس عمومی است که 58 عضو آن برای دوره‌ای چهارساله توسط كنفرانس عمومی انتخاب می‌شوند. شورای اجرایی مسئولیت تدارک دستور کار کنفرانس عمومی، بررسی برنامه کار سازمان و نظارت بر جذب و صرف بودجه برآوردشده توسط مدیرکل را بر عهده دارد که باید بر این اساس توصیه‌هایی به کنفرانس عمومی ارائه دهد.

دبیرخانه

مسئول اجرای برنامه‌های یونسكو و شامل مدیركل و كاركنان است. مدیرکل، مدیر اجرایی سازمان محسوب می‌شود که هر چهارسال یکبار بر اساس توصیه‌های شورای اجرایی توسط کنفرانس عمومی انتخاب می‌شود. دبیرخانه یونسکو از بخش‌های برنامه‌ای، پشتیبانی و خدماتی تشکیل شده است.

بخش‌های برنامه‌ای

این بخش‌ها مطابق با پنج زمینه اصلی فعالیت سازمان یعنی آموزش، علوم طبیعی، علوم ‌اجتماعی و انسانی، فرهنگ و ارتباطات و اطلاعات شکل گرفته‌ است که برای پیشبرد و اجرای طرح‌ها و برنامه‌های یونسکو در حوزه‌های خاص موضوعی با همکاری کمیسیون‌های ملی و دفاتر منطقه‌ای و خوشه‌ای هماهنگی‌های لازم را به عمل می‌آورد.

بخش‌های پشتیبانی: این حوزه شامل بخش‌های همکاری و روابط خارجی و بخش اداری است که زمینه‌های لازم را برای اجرای فعالیت بخش‌های برنامه‌ای فراهم می‌سازد.

بخش‌های خدماتی

این بخش‌ها که واحدهای متعددی را در بر می‌گیرد، شامل دبیرخانه‌های کنفرانس عمومی و شورای اجرایی، دفتر معیارهای بین‌المللی و امور حقوقی، دفتر اخلاق، دفتر برنامه‌ریزی راهبردی و….می‌باشد.

کمیسیون‌های ملی

طبق ماده 7 اساسنامه یونسكو، كشورهای عضو به منظور مشاركت نهادهای علمی، آموزشی و فرهنگی خود در برنامه‌ها و فعالیت‌های یونسكو، می‌توانند برای تشكیل كمیسیون‌های ملی اقدام كنند. کمیسیون‌های ملی، نهادهای رابط کشورها با یونسکو در اجرای طرح‌ها و برنامه‌های تصویب‌شده و پیشبرد اهداف و تعهدات بین‌المللی در خصوص اجرای توصیه‌نامه‌ها و کنوانسیون‌ها هستند. در حال حاضر 195 کمیسیون ملی در کشورهای عضو یونسکو در مناطق مختلف جهان فعالیت می کنند.

 

برنامه ریزی راهبردی

 

راهبرد میان ‌مدت شش‌ساله و برنامه و بودجه دو ‌ساله

راهبرد میان‌مدت شش‌ساله: یونسکو هر شش‌سال یکبار راهبرد میان‌مدت را تنظیم و اهداف راهبردی و نتایج مورد انتظار فعالیت‌های سازمان را مشخص می‌کند. راهبرد میان‌مدت 2013-2008 یونسکو که در سی و چهارمین کنفرانس عمومی (اکتبر- نوامبر 2007) به تصویب کشورهای عضو رسید، رویکرد راهبردی و چارچوب برنامه‌ای فعالیت‌های یونسکو را در همه زمینه‌ها در سطوح ملی، محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی برای شش‌سال آینده مشخص می‌کند. این راهبرد بر اساس پنج هدف فراگیر و برنامه‌محور شکل گرفته که عبارت‌ است از :

  • تأمین آموزش كیفی برای همه و یادگیری مادام العمر
  • به‌كارگیری دانش و سیاست‌ علمی در خدمت توسعه پایدار
  • مقابله با چالش‌های جدید اخلاقی و اجتماعی
  • تقویت‌ تنوع فرهنگی، گفت‌وگوی بین فرهنگی و فرهنگ صلح
  • ایجاد جوامع دانش‌مدار فراگیر به كمك اطلاعات و ارتباطات.

برنامه و بودجه دو ساله:

برنامه و بودجه دو ساله یونسکو بر مبنای راهبرد میان‌مدت شش‌ساله تنظیم می‌شود و شامل نتایج مورد انتظار قابل اندازه‌گیری، شاخص‌ها و معیارهای ارزیابی اجرا و شاخص‌های اثربخشی مناسب برای هر یک از محورهای عمل مطابق با پنج برنامه اصلی یونسکو یعنی آموزش، علوم طبیعی، علوم اجتماعی و انسانی، فرهنگ و ارتباطات می باشد.

 

دستور کار و اولویت ها

 

آموزش:

یونسكو از بدو تشکیل تاكنون برای بهبود و ارتقاء امر آموزش در جهان از طریق مشاوره‌های فنی، معیارگذاری، طرح‌های ابتکاری، ظرفیت‌سازی و شبکه‌ای‌كردن نهادهای آموزشی فعالیت می‌کند. اولویت‌های آموزشی یونسکو عبارت است از:

– آموزش پایه برای همه با تأكید بر سوادآموزی، آموزش پیشگیری از HIV/AIDS و آموزش معلمان
– آموزش متوسطه، آموزش فنی و حرفه‌ای و آموزش علم و فناوری
– آموزش عالی.

 

علوم‌ طبیعی:

یونسكو در این حوزه به توانمندسازی ظرفیت کشورهای در حال توسعه و توسعه‌نیافته در زمینه علوم، مهندسی و فناوری کمک می‌کند و چند برنامه بین‌المللی را برای شناخت، ارزیابی و مدیریت بهتر نظام‌های زمین طراحی کرده است.

اولویت‌های یونسکو در مورد علوم طبیعی:

– آب و بوم‌سازگان‌های وابسته، اقیانوس‌ها

– ظرفیت‌سازی در علوم پایه و مهندسی، تدوین سیاست‌های علمی و ترویج فرهنگ حفاظت

– ارتقاء کاربرد علوم، مهندسی و فناوری‌های متناسب برای توسعه پایدار

– مدیریت و استفاده از منابع طبیعی، آمادگی برای مقابله با بلایای طبیعی و کاهش اثرات زیانبار آنها و منابع

تجدیدپذیر انرژی.

 

علوم‌انسانی و اجتماعی:

این بخش از علوم، نقشی اساسی در شناخت و تفسیر فضاهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا و با شناسایی روند تغییرات و تحولات، محورهای عمل و فعالیت سازمان را مشخص می‌كند. اولویت‌های یونسکو در زمینه علوم اجتماعی و انسانی:

– اخلاق علم و فناوری با تأكید بر اخلاق زیستی

– ارتقاء حقوق بشر و مبارزه با تمامی اشکال تبعیض، نژادپرستی، بیگانه‌هراسی و نابرابری‌

– فلسفه، علوم انسانی، دموکراسی و گسترش امنیت انسانی

– مدیریت تحولات اجتماعی.

 

فرهنگ:

احترام به فرهنگ‌ها و حفظ آنها و تضمین اینکه فرهنگ‌های مختلف به یکدیگر احترام گذارند و برای حفظ یکدیگر بکوشند، به گونه‌ای که در عین تعامل و نزدیکی، تنوع و وحدت آنها حفظ شود، به عهده یونسکو و شرکای آن است.
اولویت‌های یونسکو در زمینه فرهنگ:

– ترویج تنوع فرهنگی با تأكید ویژه بر میراث فرهنگی معنوی و مادی

– سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و درك و گفت‌وگوی بین مذهبی و بین فرهنگی

– صنایع فرهنگی، خلاقیت‌ها و بیان‌های هنری.

 

ارتباطات و اطلاعات:

برنامه ارتباطات و اطلاعات ملهم از اساسنامه یونسکو است که سازمان را ملزم به ترویج جریان آزاد عقاید از طریق کلام و تصویر کرده است. هدف اصلی یونسکو ایجاد جامعه‌ای دانش‌مدار بر اساس دسترسی آزاد به اطلاعات و توجه به همه ابعاد اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی مربوط به ارتباطات و اطلاعات در چارچوب توسعه پایدار است.

اولویت‌های یونسکو در مورد ارتباطات و اطلاعات:

– توانمندسازی مردم از طریق دسترسی به دانش و اطلاعات با تأكید ویژه بر آزادی بیان

ـ توسعه رسانه‌ها

ـ گسترش كاربرد فناوری‌های جدید اطلاعاتی و ارتباطی در حوزه‌های آموزش، علوم و فرهنگ.

 

چالش های جهانی و یونسکو

یونسکو باید با توسل به راهبردها و فعالیت‌های خود برای تحقق اهداف توسعه هزاره ملل متحد تا سال 2015 به‌ویژه در موارد زیر مشارکت کند:

– به نیمه‌رساندن تعداد افرادی که در فقر مطلق زندگی می کنند

– دسترسی فراگیر به آموزش ابتدایی

– حذف نابرابری جنسیتی در آموزش ابتدایی و متوسطه

– مشاركت در مبارزه با HIV/AIDS، مالاریا و سایر بیماری‌های مسری

– تضمین ثبات و پایداری زیست‌محیطی.

 

 

 

شبکه های تخصصی یونسکو

تحقق وظایف و کارکردهای یونسکو، مستلزم ایجاد نوعی همکاری و هماهنگی بین نهادها و شبكه‌های متفاوت اجتماعی است. یونسکو برای ترویج ایده‌ها و ارزش‌های خود شبكه‌هایی را در سطوح ملی، محلی و بین‌المللی گرد هم آورده که عبارت است از:

– کمیته‌های مشورتی و شوراها و کمیسیون‌های بین‌المللی و بین‌الدولی: این کمیته‌ها با مشارکت کشورهای عضو یونسکو در حوزه‌های خاص تشکیل می‌شود و وظیفه مدیریت، برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای برنامه‌ها را در جهان به عهده دارد. عنوان برخی از این کمیته‌ها و شوراها به این قرار است: كمیته بین‌الدول تربیت ‌بدنی و ورزش، شورای دفتر بین‌المللی آموزش، شورای بین‌الدول برنامه بین‌المللی آب‌شناسی، شورای هماهنگی بین‌المللی برنامه انسان و كره مسكون، كمیته بین‌الدول استرداد اموال فرهنگی، شورای بین‌الدول برنامه بین‌المللی توسعه ارتباطات، شورای بین‌الدول برنامه اطلاعات برای همه، شورای بین‌الدول برنامه مدیریت دگرگونی‌های اجتماعی و كمیته بین‌الدول اخلاق زیستی.

– مراکز، مؤسسات و باشگاه‌های یونسکو: این بخش از شبکه‌ها در 100 کشور جهان افكار و عقاید یونسکو را ترویج و گسترش می‌دهد و فعالیت‌های آن را غنا می‌بخشد. اکنون 4000 واحد باشگاه، و 100 مرکز و مؤسسه یونسکو در سراسر جهان فعال است.

– مدارس مرتبط با یونسكو: این مدارس به جوانان کمک می‌کند که برداشت‌های خود را در مورد بردباری و تفاهم بین‌المللی توسعه بخشند. در حال حاضر 7900 باب مدرسه یونسكو در 176کشور جهان دایر است.

– سازمان‌های غیر دولتی: بیش از نیم قرن است که یونسکو با این‌ سازمان‌ها متناسب با زمینه‌های فعالیت خود همكاری می‌كند كه در مسیر تحقق اهداف و برنامه های سازمان و انتشار ایده‌های اخلاقی و معنوی آن در جامعه مدنی گام بر می‌دارد. یونسکو با 305 سازمان غیر دولتی بین‌المللی و 270 نهاد و بنیاد مشابه در جهان روابط رسمی دارد.

– کرسی‌های یونسکو و شبكه‌های دانشگاه‌های همزاد: این بخش شامل نهادها و شبکه‌هایی است که تحقیق، تعلیم و توسعه را در آموزش عالی پیرامون یک موضوع خاص در جهان تشویق و ترویج می‌کند. در حال حاضر یونسكو دارای 618 کرسی و 60 شبكه دانشگاهی است.

– مجالس قانونگذاری: مجالس قانونگذاری کشورها نقش مهمی در تعیین مناسبات کاری دولت‌ها با کشورهای دیگر و مؤسسات محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی برای ترویج صلح و توسعه پایدار دارد.

– رسانه‌ها: این بخش روزنامه‌نگاران، خبرنگاران و متخصصان رسانه‌های دیداری و شنیداری را در بر می‌گیرد که در انتقال پیام‌های یونسکو به مخاطبان جامعه مدنی تأثیر فراوان دارد.

بخش خصوصی: شبکه‌های بخش خصوصی شامل برخی از مؤسسات و بنگاه‌های اقتصادی خصوصی، بنیادها و سازمان‌های تجاری است که برای نیل به اهداف و آرمان‌های یونسکو تلاش می‌کنند.

 

فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران

 

شامل ۱۶ مکان می‌باشد که در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند. تمام ۱۶ مکان فرهنگی می‌باشند .ارگبم و فضای فرهنگی آن جز مکان‌های در خطر نابودی قرار داده شده‌ بوند ولی در اجلاس اسال ۲۰۱۳که از ۱۶ تا ۲۷ ژوئن برگزار شد از این فهرست خارج شدند. ارگ بم ایران پس از زلزله یک دهه پیش در بم به شدت تخریب شد و از آن زمان در فهرست آثار در خطر قرار گرفت، اما با توجه به مرمت‌های انجام شده در طول سالهای گذشته سازمان یونسکو ارگ بم را از فهرست آثار در خطر خارج کرد.[۱]

میراث جهانی یونسکو نام عهدنامه‌ای بین‌المللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲ میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، می‌باشند. برپایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود. مکان‌های میراث جهانی ثبت‌شده در سازمان یونسکو، مکان‌هایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر هستند.

ایران سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در تاریخ چهارشنبه ،۲۶ فوریه سال ۱۹۷۵ به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست.. در سال ۱۹۷۹ چغازنبیل با معیارهای (iii، iv)، تخت جمشید با معیارهای (i، iii، vi) و میدان نقش جهان با معیارهای (i، v، vi) نخستین مکان‌هایی بودند که در ایران به فهرست میراث جهانی اضافه شدند. در سال ۲۰۱۱ عنوان باغ ایرانی با معیارهای (i، ii، iii، iv، vi) که دارای معماری خاص و منحصر به فرد می‌باشد که شامل باغ‌های ایرانی پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه می‌باشد. آخرین مکان ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران کاخ گلستان است که در اجلاس سال ۲۰۱۳ در فهرست میرات جهانی قرار گرفت. سنگ بنای کاخ گلستان که در بخش قدیمی شهر تهران واقع است، در دوران صفویه گذاشته شد و بخش‌های اصلی آن در درون حصار قدیمی تهران احداث شد. این کاخ سپس در قرن ۱۹ میلادی توسعه یافت و به عنوان کاخ محل زندگی خانواده پادشاهان قاجار مورد استفاده قرار گرفت. این کاخ شامل هشت ساختمان اصلی و باغی است که در حال حاضر از کل مجموعه به عنوان یک موزه استفاده می شود. باغ کاخ گلستان نیز به سبک تلفیقی باغ‌های ایرانی و اروپایی ساخته شده است. [۴] افزون بر مکان‌های ثبت شده مکان‌هایی مانند، نقش رستم، نقش رجب، طاق بستان، کوه دماوند، شهر سوخته، شهر تاریخی ماسوله، چشم انداز فرهنگی الموت، قنات گناباد، پارک ملی گلستان، منطقه حفاظت شده ارسباران، کوه سبلان، هگمتانه، مسجد کبود و … نیز برای ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شده‌اند.

 

 

آدرس یونسکو در تهران

زمینه فعالیت : دفتر نمایندگی یونسکو در ایران

نشانی : تهران – بلوار میرداماد ـ خیابان شهید حصاری ـ کوچه یکم ـ پلاک ۱۷

تلفن : ۰۲۱-۲۲۲۵۱۳۶۴ – ۲۲۲۷۹۸۸۵

فاکس : ۰۲۱-۲۲۲۵۲۵۳۶

صندوق پستی : ۱۱۳۶۵-۴۴۹۸

Website : www.irunesco.or

5/5

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *